Wymagane podstawowe Dyrektywy Rady Wspólnot Europejskich (89/106/EEC) „Bezpieczeństwo pożarowe” definiuje, iż obiekty budowlane powinny być zaprojektowane i wykonane w taki sposób, aby w przypadku pożaru:
- przez założony okres czasu była zapewniana nośność konstrukcji,
- było ograniczone rozprzestrzenianie się ognia i dymu w obiektach,
- było ograniczone rozprzestrzenienie się ognia na obiekty sąsiednie,
- mieszkańcy mogli opuścić obiekt lub być uratowani w inny sposób,
- był zapewniony odpowiedni poziom bezpieczeństwa ekip ratowniczych,
W
kategoriach technicznych można mówić o pożarze jako zdarzeniu wyjątkowym i jego
oddziaływaniu na:
- konstrukcję budynku,
- użytkowników budynku,
- dobra materialne znajdujące się w budynku.
Stan konstrukcji podczas pożaru jest określany przez temperaturę konstrukcji i działające na nią obciążenia. O stanie środowiska decydują takie czynniki jak:
- temperatura,
- geometria płomieni,
- stężenie produktów toksycznych i drażniących,
- zasięg widzialności (stopień zadymienia),
- korozyjność produktów spalania.
Czynniki te odgrywają różną rolę w zależności od rodzaju i przeznaczenia budynku oraz rodzaju chronionych dóbr. Poziom bezpieczeństwa w danej chwili określony jest więc przez stan konstrukcji i stan środowiska budynku. Na stan konstrukcji i stan środowiska ma z kolei wpływ odpowiedź budynku na źródło ognia oraz zewnętrzna akcja gaśniczo – ratownicza
Przedstawione wyżej postulaty bezpieczeństwa pożarowego narzucają szereg wymagań w odniesieniu do materiałów i elementów budowlanych.
1. Ograniczenie stosowania materiałów palnych w budynku (nie możemy ograniczać użytkownika w wyborze wyposażenia pomieszczeń, ale możemy odpowiednio dobrać materiały budowlane),
2.Stosowanie materiałów palnych odpornych na działanie źródła ognia i nie rozprzestrzeniających płomieni (wymagania dotyczące stosowania materiałów trudno zapalnych i niezapalnych),
3.Stosowanie elementów zawierających materiały palne tak skonstruowanych aby ograniczyć rozprzestrzenianie ognia,
4.Stosowanie elementów budowlanych z materiałów odpornych na działanie ognia tak aby rozdzielały pomieszczenia lub części budynku,
5.Stosowanie zamknięć otworów (drzwi, klapy) odpornych na działanie ognia,
6.Uszczelnianie przepustów instalacyjnych, aby nie przedostawał się przez nie ogień,
7. Wydzielanie instalacji automatyki i sygnalizacji pożarowej za pomocą odpowiednich osłon,
8. Stosowanie konstrukcji nośnej budynku odpornej na działanie temperatury pożarowej,
Odporność ogniowa jest to zdolność elementu budynku do spełniania określonych wymagań w znormalizowanych warunkach fizycznych, charakteryzujących pożar. Miarą odporności ogniowej jest wyrażony w minutach czas od początku badania do chwili osiągnięcia przez element próbny jednego z kryteriów oceny. Przez odporność ogniową zapewnia się więc spełnienie postulatów nie tylko dotyczących nośności konstrukcji, lecz także ograniczeni rozprzestrzeniania się ognia i dymu w obiekcie. Elementy budowlane powinny spełniać więc funkcje nośne i/lub oddzielające.
Według obowiązujących oznaczeń kryteriami służącymi do oceny odporności ogniowej są:- nośność, R
- szczelność, E
- izolacyjność, I
Dwie ostatnie cechy definiują funkcje oddzielające. Indeks
liczbowy oznacza czas zachowania właściwości użytkowej, (min.) i może przyjmować
wg polskich przepisów następujące wartości: 15, 30, 60, 120, 240.
Mimo, iż w odrębny sposób musimy rozpatrywać konstrukcje
stalowe, drewniane i żelbetowe to jednak największa potrzeba izolacji ogni
ochronnych, odnosi się do konstrukcji stalowych, które bez tych izolacji nie są
w stanie zapewnić nawet najmniejszej odporności ogniowej. Wynika to z
właściwości fizycznych tego materiału konstrukcyjnego. W temperaturach
pożarowych właściwości te działają niekorzystnie na nośność elementów
konstrukcji stalowych. Szczególnie niekorzystna jest wysoka przewodność cieplna
stali powodująca szybkie nagrzewanie się konstrukcji, także w miejscach
oddalonych od źródła pożaru. W przeciwieństwie np. do drewna stalowe elementy
konstrukcyjne tracą swoją nośność nagle w temperaturze pomiędzy 500 a 600 C – w
zależności od jakości stali.
Projektowo przyjmuje się, że przeciętna wartość temperatury krytycznej dla elementu konstrukcji stalowej obciążonego zgodnie z projektem wynosi ok. 450 C. Dla elementów mało obciążonych temperatura krytyczna może przekraczać 500 C. Po przekroczeniu tych wartości następuje załamanie właściwości nośnych elementu na skutek powstania w przekroju najbardziej wysilonym przegubu plastycznego. Materiał przechodzi w stan płynięcia. Czas odporności ogniowej zależy głównie od trzech czynników:
- jakość stali,
- rodzaj profilu względem współczynnika profilowego,
- powłoki przeciwogniowej,
Wśród wielu materiałów
termoizolacyjnych stosowanych w celu ochrony pożarowej wyróżnić możemy
następujące grupy: materiały na bazie wełny mineralnej, materiały mikroporowate,
materiały krzemianowo- wapienne, oraz farby termoizolacyjne.
<< powrót |