Zasoby powiązane    Dyrektywa 2006/32/WE    ESD w Min. Gospodarki    Działanie ESD w Polsce

Dążenie do racjonalizacji zużycia energii stało się dla przedsiębiorstw koniecznością. Stąd też dobrowolnie zawierane porozumienia odpowiadają w większości przypadków na główne wyzwania wynikające ze wzrostu cen energii.

Unia Europejska odgrywa szczególnie ważną rolę w procesie oszczędzania energii i opracowała informacje na temat dobrych praktyk i innowacji w tej dziedzinie.

Racjonalizacja zużycia energii nie jest sloganem, luksusem czy gadżetem. W kontekście międzynarodowym stale wzrastającego popytu na energię, spowodowanego zwłaszcza szybkim rozwojem krajów o gospodarkach wschodzących, takich jak Chiny, Indie czy Brazylia, leży ona w interesie obywateli, przedsiębiorstw, państw członkowskich i Unii Europejskiej.

Międzynarodowa Agencja Energii przewiduje, że światowe zapotrzebowanie na energię wzrośnie do 2030 r. o 60 %, a Unia Europejska - która w 80 % zależna jest od paliw kopalnych - zwiększy związany z nią import z 50 % do 70 % w tym samym czasie. Tymczasem wobec krajów produkujących energię i w porównaniu z innymi konsumującymi ją na dużą skalę, Unia Europejska nie występuje jako zintegrowany podmiot na rynku światowym. Dlatego już w październiku 2005 r. (podczas nieoficjalnego szczytu w Hampton Court) Tony Blair, ówczesny przewodniczący Rady Europy wezwał do utworzenia wspólnej polityki energetycznej. 

Tabela 1.
Oszczędności w zużyciu energii elektrycznej oraz tendencje w sektorze gospodarstw domowych w krajach UE-25

	Zużycie w 2003 roku [ TWh/rok ]	Zużycie w 2010 roku przy obecnej polityce [ TWh/rok ]	Zużycie w 2010 roku potencjał oszczędności [ TWh/rok ]
Pralki	26	23	14
Lodówki	103	96	80
Piece grzewcze	17	17	15,5
Stand-by	44	66	46
Oświetlenie	85	94	79
Suszarki	13,8	15	12
Podgrzewacze wody	67	66	64
Klimatyzatory	5,8	8,4	6,9
Zmywarki	16,2	16,5	15,7
Ogółem	377,8	401,9	333,1

Źródło: Zielona księga w sprawie racjonalizacji zużycia energii

Co można zrobić? Co będzie zrobione?

Niektóre akty już przyjęto, inne są w trakcie opracowywania; jedne mają charakter wycinkowy, inne — ogólniejszy. Należy tu wymienić:
-  rozporządzenie w sprawie unijnego programu znakowania sprawności energetycznej urządzeń biurowych ,
- dyrektywę w sprawie charakterystyki energetycznej budynków ,
- dyrektywę w sprawie wspierania kogeneracji i wniosek dotyczący
- dyrektywy w sprawie efektywności wykorzystania energii przez odbiorców końcowych oraz usług energetycznych  (ang. ESD - Energy Service Directive, w Polsce implementowana jako Ustawa o efektywności energetycznej EE) .

Łańcuch energetyczny - gdzie i co można zrobić?

Łańcuch energetyczny składa się z producenta, przewoźnika,dystrybutora i konsumenta. Ważne jest więc, by oddziaływać na wszystkie ogniwa tego łańcucha, od podaży do popytu. Najskuteczniejsze są działania na krańcowych ogniwach tego łańcucha: produkcji i konsumpcji.

W branży produkcyjnej regularnie wprowadza się metody produkcji zagadnienia poprawy wydajności, szzcególnie poprzez skojarzoniu produkcji ciepła i energii elektrycznej (kogeneracja) opiera się na zasadzie odzyskiwania energii. Zobacz tekst: Dyrektywa 2004/8/WE w sprawie wspierania kogeneracji w oparciu o zapotrzebowanie na ciepło u/ytkowe na rynku wewnetrznym energii oraz zmieniajaca dyrektywe 92/42/EWG .

Odzyskiwanie i zagospodarowanie biogazu ze składowisk śmieci pozwala wykorzystywać źródło energii uprzednio pomijane, jednocześnie walcząc z powstawaniem gazów cieplarnianych. Ten rodzaj innowacji i zagospodarowania sprzyja zakładaniu instalacji w pobliżu miejsca użycia, co pozwala na uniknięcie lub zmniejszenie strat energii w wyniku transportu.

W zakresie produkcji energii elektrycznej obserwuje się już teraz znaczny wzrost wydajności np. przy wykorzystaniu energii słońca i wiatru, podobnie jak i w przypadku wszystkich klasycznych i jądrowych elektrowni nowej generacji o dużej mocy.

W odniesieniu do zużycia, technologie bardziej energooszczędne są systematycznie wprowadzane do branż energochłonnych. Podnoszenie się kosztów energii odbija się na konsumencie końcowym, co skłania przemysł do poszukiwania innowacji technologicznych. Dla przykładu, postęp i innowacja w branży transportu samochodowego dotyczą w równej mierze zagadnień poprawy napędu, jakości i wydajności paliw, jak i charakterystyki opon.

W odniesieniu do transportu , samorządy lokalne wszędzie w Europie zobowiązują się rozwijać politykę przemieszczania się w miastach, zmierzającą do poprawy jakości transportu publicznego, celem ograniczenia przejazdów samochodami osobowymi. Należałoby zastosować system zachęt dla środków transportu tracących na znaczeniu, takich jak kolejowy przewóz towarowy, którego udział w rynku stale maleje (mniej niż 7 %) czy żegluga śródlądowa.

Zarządzanie oświetleniem miejskim również podlega innowacjom mającym na celu oszczędności energetyczne. Systemy zdalnego sterowania siecią pozwalają z jednej strony na kontrolę w czasie rzeczywistym funkcjonowania systemu, ale również na ustawianie napięcia elektrycznego i dostosowanie wysyłanego przepływu w zależności od rzeczywistych potrzeb, co przynosi oszczędności energetyczne.

W odniesieniu do budownictwa, rezultaty dać powinno wdrożenie dyrektywy w sprawie charakterystyki energetycznej budynków (EPBD). Niezależnie od tego, normy w zakresie izolacji, tak jak i postęp w zakresie szklenia okien, to znaczne osiągnięcia wykorzystywane przy wznoszeniu nowych budowli.

Wiele ważnych branż przemysłu, jak np. przemysł samochodowy, podjęły dobrowolne zobowiązania w zakresie polepszenia wydajności energetycznej swych produktów, które zresztą podlegają europejskim normom oznakowania. Powstaje coraz więcej urządzeń do produkcji skojarzonej elektryczności i ciepła dla potrzeb przemysłu. Warto wspomnieć, że niektóre bardzo energochłonne branże, jak np. przemysł aluminiowy przeprowadzają znaczne oszczędności wykorzystując produkty z odzysku.

Wyżej wymienione przykłady wskazują, że w kontekście trwałego wzrostu kosztu energii, racjonalizacja zużycia energii stała się procesem naturalnym dla podmiotów gospodarczych, co skłania do konkluzji, że działania dobrowolne są równie skuteczne w perspektywie średnio- i długoterminowej, jak wydawanie rozporządzeń.