Wełna mineralna jako substancja została sklasyfikowana zgodnie z Dyrektywa Europejską 97/69/EC jako drażniąca dla skóry i w związku z tym powinna być oznaczana symbolem R38. Bez wątpienia włókna wełny mineralnej powodują mechaniczne swędzenie. Ten efekt jest doskonale opisany w literaturze fachowej.

Na przykład w podręcznikach dermatologii można znaleźć stwierdzenie, że zapalenie skóry spowodowane kontaktem z włóknami mineralnymi jest jednym z najczęstszych zawodowych podrażnień skóry. Jednakże wątpliwym jest uznawanie odwracalnych, czasowych efektów jako takich, które stanowią kryterium do zaklasyfikowania substancji do kategorii R38. Klasyfikacja ta zawarta w Dyrektywie 97/69/EC po raz pierwszy umieszcza substancję w kategorii R38 na podstawie efektów chwilowego podrażnienia. Wszystkie pozostałe substancje, a jest ich około 300 są chemikaliami, nie są zaś artykułami.

Zgodnie z Dyrektywą 98/98/EC oznaczenie R38 powinno obowiązywać przy spełnieniu następujących kryteriów:
- Substancja lub preparat, który powoduje znaczące zaognienie skóry, które utrzymuje się przez co najmniej 24 godziny po wystawieniu przez 4 godziny królika doświadczalnego zgodnie ze specjalną procedurą
lub
- Substancja lub preparat, który powoduje znaczące zaognienie skóry, zaobserwowane podczas praktycznej obserwacji ludzi poddanych bezpośredniemu, długotrwałemu i powtarzalnemu badaniu
Nie ma jednak uznanej przez wszystkie kraje metody badań podrażnień skóry u ludzi.

Jednakże, dzięki różnorodnym badaniom uzyskano pewne wnioski, które zostaną przedstawione poniżej.
1. Test na królikach - badanie to zostało przeprowadzone zgodnie z metodą zalecaną przez OECD (wytyczna nr 404). Badania te zostały przeprowadzone w Instytucie Frey-Tox w Osterodzie (Niemcy). Wybrano próbki 14 rodzajów produktów wełen szklanych, skalnych z lepiszczem i bez. Tylko w 3 przypadkach stwierdzono rumień, który zresztą po 7 dniach zaniknął. Nie zaobserwowano natomiast żadnych obrzęków.
Zgodnie z Dyrektywą 93/21/EEC i na podstawie tych badań można było stwierdzić, że wełna mineralna nie powinna być sklasyfikowana jako drażniąca.

2. Wyrywkowe badania na ochotnikach - badanie to zostało przeprowadzone przez Instytut Dermatologiczny w Hamburgu. Wybrano próbki 6 produktów. Testy polegały na zaaplikowaniu próbek na górne ramię 32 ochotników przez 4 godziny. Ocena wizualne była przeprowadzona po 15 minutach, 24 i 72 godzinach po zdjęciu próbek. Przeprowadzono również badania przy użyciu laseru doplerowskiego. Wniosek był następujący: w czterogodzinnym teście próbki wełny mineralnej były znacząco mniej drażniące niż próbka referencyjna (wełna owcza i 20% dwusiarczek sodu). Na tej podstawie wyroby z wełny szklanej i skalnej nie powinny być klasyfikowane jako drażniące w kategorii R38.Symulacyjne badania w komorze kurzowej - badanie to zostało przeprowadzone przez szpital uniwersytecki w Heidelbergu (Niemcy). Polegało ono na tym, że 16 ochotników pracowało przez godzinę w klimatyzowanej komorze przy cięciu, mocowaniu i usuwaniu produktów z wełny szklanej i skalnej. Wszyscy byli badani przez dermatologa i alergologa przed i po pracy. Dodatkowo przeprowadzono kontrolę następnego dnia. Nie stwierdzono u żadnego z badanych alergicznego ani kontaktowego zapalenia skóry. Zostało stwierdzono niewielkie swędzenie w niektórych przypadkach

3. Analiza danych pacjentów różnych grup zawodowych:

a. Badania w St John's Insititute w Wielkiej Brytanii - była to retrospektywna analiza danych z 20 lat wszystkich pacjentów zdiagnozowanych jako przypadki kontaktowego zapalenia skóry. Spośród 29.000 pacjentów, 335 miało objawy tego zapalenia. Najczęstszą przyczyną tego zjawiska była niska wilgotność w pomieszczeniu spowodowana działającą klimatyzacją. Tylko 6 pacjentów miało kontakt z włóknami szklanymi, znajdującymi się jednak głównie w tkaninach. Wełna mineralna nie była wspomniana jako przyczyna w żadnym wypadku, niemniej jednak 2-3 pacjentów mogło mieć z nią styczność.

b. Badania w Fińskim Instytucie Medycyny Pracy objęły 2,2 mln pracowników w ciągu 10 lat. Wykryto 63 przypadki, w których wystąpiło kontaktowe zapalenie skóry i które mogły być spowodowane przez włókna wełny mineralnej. Wniosek płynący z tych badań zawarty jest w następującym zdaniu: "wełna mineralna używana w pracach budowlanych, izolacyjnych itp. nie może być uważana za przyczynę zawodowych zapaleń skóry".

c. Analiza danych Pólnocnobawarskiego Rejestru Zawodowych Chorób Skórnych. W regionie tym jest zatrudnionych 1,7 miliona osób. Stwierdzono tylko 5285 przypadków zawodowych chorób skórnych. Tylko w 5 spośród nich jako przyczynę uznano włókno szklane, choć nie można było udowodnić że pacjent miał styczność z wełną mineralną. W podobnej analizie w regionie Sary zarejestrowano 344 przypadki, ale tylko jeden był wynikiem ekspozycji na włókno szklane. I w nim także nie można było jednak udowodnić kontaktu z produktem z wełny mineralnej.

Bazując na wszystkich tych wynikach, można stwierdzić że nie ma żadnego dowodu na to że wełna mineralna powinna być sklasyfikowana w kategorii R38. Mechaniczny efekt swędzenia występuje rzadko i jest chwilowy. Nic zatem nie prowadzi do tego, aby uznać go za "drażniący". W związku z powyższym trwa procedura wycofywania wełny mineralnej z kategorii R38.

<< powrót