Znane są już wyniki kontroli wprowadzania do obrotu handlowego wyrobów budowlanych przeprowadzone przez Najwyższą Izby Kontroli na zlecenie sejmowej Komisji Infrastruktury. Kontrolerzy z NIK-u interesowali się jak organy administracji państwowej kontrolują obrót i zastosowanie w obiektach budowlanych wyrobów budowlanych.

Przypominamy, że od maja 2004 roku obowiązuje w Polsce ustawa o wyrobach budowlanych (implementacja dyrektywy 89/106/EWG z dnia 21 grudnia 1988 r.), która określa zasady wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych, zasady kontroli podczas wprowadzonych ich do obrotu oraz zasady działania organów administracji publicznej w tej dziedzinie. Ta ustawa daje też prawo do przeprowadzania kontroli obrotu materiałami budowlanymi w Polsce, z czego skorzystała sejmowa Komisja Infrastruktury zlecając Najwyższej izbie Kontroli przeprowadzenie kontroli wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych.

Dla posła Edwarda Czeska z sejmowej Komisji Infrastruktury ta kontrola to naturalne następstwo wstąpienia Polski do UE i ożywienia gospodarczego.
- Wzrost produkcji budowlano-montażowej spowodował zwiększenie produkcji materiałów budowlanych a w niektórych przypadkach spowodował nawet wzmożony eksport z Chin czy Ukrainy – komentuje poseł Czesak – Komisja Infrastruktury podjęła decyzję o przeprowadzeniu kontroli przez NIK aby uzyskać informacje jak producenci i eksporterzy kontrolowani SA przez organy administracji państwowej.-

Wg przedstawicieli środowiska producentów materiałów budowlanych, inspektorzy z nadzoru budowlanego powinni bardziej egzekwować istniejące prawo. Koszty ponoszone przez rzetelnych, krajowych producentów na uzyskanie aprobat i znaków B są tak duże, że mają wpływ na końcową cenę wyrobu. Każde pojawienie się tańszego wyrobu z tej samej grupy towarowej, który nie przeszedł procedury akrobacyjnej złamuje kruchą równowagę rynkowa i jest potencjalnie niebezpieczny dla konsumentów.

- Dla środowiska producentów materiałów budowlanych „dziki import” wyrobów budowlanych to nie tyle zagrożenie dla konsumentów oraz użytkowników - informuje Marcin Piotrowski, wiceprezes Konfederacji Budownictwa i Nieruchomości (KBN) - Bo przecież to ciągle są ilości znikome w stosunku to wielkości naszego rynku ale przede wszystkim psucie opinii konkretnym wyrobom a w niektórych wypadkach zagrożenie dla życia. -

Raport NIK-u „Wprowadzanie do obrotu wyrobów budowlanych” nie zostawia suchej nitki na organach władzy państwowej odpowiedzialnych za kontrolę wyrobów budowlanych wprowadzanych do obrotu. Kuleje egzekwowanie istniejącego prawa a także wykorzystywanie zapisów już uchwalonych ustaw i rozporządzeń. Inspektorzy z Wojewódzkich Inspektorach Nadzoru Budowlanego (WINB) zbyt rzadko przeprowadzali w przeszłości kontrole wyrobów budowlanych i nie kontrolowali producentów tychże a w wielu wypadkach, po stwierdzeniu nieprawidłowości odstępowali od nałożenia kar. Wg raportu pokontrolnego, w latach 2005-07 nie tylko nie badano zakwestionowanych wyrobów budowlanych ale nawet nie zaplanowano środków na ten cel.

Kontroli podległa również urzędy celne, które w systemie kontroli wprowadzania wyrobów budowlanych maja za zadnie wyłapywać wszelkie próby wwiezienia na terytorium Polski wyrobów bez wymaganych atestów i pozwoleń. Generalnie, system kontroli wprowadzania wyrobów, oparty na zasadzie podwójnej odpowiedzialności nie sprawdza się. Współpraca organów nadzoru budowlanego i organów celnych z Urzędem Ochrony Konkurencji i Konsumentów „nie sprzyja” – wg opinii urzędników z NIK, skutecznemu działaniu w kontroli wprowadzania wyrobów budowlanych.

Urzędnicy z NIK postulują zmianę polskiego prawa regulującego zasady wprowadzania do obrotu materiałów budowlanych. „W ocenie NIK” – czytamy w raporcie – „nieprawidłowo funkcjonujący system stwarza możliwość wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych nie spełniających wymagań, w tym szczególnie istotnych dla bezpieczeństwa obiektów budowlanych”.

Jednak warto zdać sobie sprawę z tego, że i same regulacje prawne, dotychczas wykorzystywane do kontroli obrotu materiałami budowlanymi są niedoskonałe. Raport ujawnia, że nikt wcześniej nie zagwarantował inspektorom nadzoru budowlanego możliwości właściwego zabezpieczania dowodów, tzn. wadliwych lub podejrzanych wyrobów budowlanych. W praktyce – takie zmiany w ustawie - oznaczałoby to, że kontroler mógłby np. dokonać „zakupu kontrolowanego”. Do takiej propozycji skłania się minister Infrastruktury.

Kontrolerzy NIK postulują również zmianę art. 22 ustawy o wyrobach budowlanych. Podobnie z dotychczasowymi zapisami w art. art. 25 i 26 tak aby obowiązek przeprowadzenia i opłacenia badań zakwestionowanych wyrobów budowlanych leżał p stronie zainteresowanego dystrybutora a nie Skarbu Państwa.

Ważnym, postulatem wynikającym z raportu NIK jest propozycja utworzenia przy Wojewódzkich Inspektorach Nadzoru Budowlanego rejestru producentów materiałów budowlanych.

<< powrót